Etik Çocuk Projesi Nedir?

Etik Çocuk Projesi, Şeffaflık Derneği tarafından hazırlanarak Hollanda Konsolosluğu’nun MATRA programına sunularak gerekli desteği almış ve resmi olarak Temmuz 2013’ün ikinci haftasında başlamıştır.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Türkiye Kolu olan Şeffaflık Derneği, yolsuzluk, hesap verebilirlik, açıklık gibi konularda çalışmalar yapan bir sivil toplum kuruluşu olması nedeniyle etik ile ilgili çalışmaların bizzat yürütücüsü olarak genel amaçlarını gerçekleştirmek yönünde çeşitli projeler yürüten bir kuruluştur.

Şeffaflık Derneği tarafından hazırlanan proje, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nce yayımlanan Değerler Eğitimi Kılavuzu'ndaki çerçeve de gözetilerek geliştirilmiştir. İlköğretim ikinci kademe ikinci sınıf öğrencilerine yönelik geliştirilen projenin paydaşları arasında İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Darıca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hacettepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Sabancı Üniversitesi ve Doğuş Üniversitesi yer almaktadır.

“Düşünme temelli etik eğitimi” olarak da ifade edilebilen Etik Çocuk’un, biçim ve içerik anlamında çağın ruhunu gözetmesi amaçlanmıştır. Proje, farklı disiplinlerden eğitimci ve akademisyenlerin hazırladıkları Etik Müfredatı'nı, 2013-2014 eğitim-öğretim yılının güz ve bahar dönemlerinde uygulanacaktır. Proje, değerler eğitiminin "eğiticinin eğitimi" yöntemiyle öğretmenlerin konuyla ilgili eğitim almalarını ve ilköğretim 2. kademe öğrencilerine yönelik atölye çalışmalarını kapsar. Müfredat kapsamındaki “değer” ya da “kavram”la ilgili etkinlikler, felsefi bir gözle ele alınarak tasarlanmış ve felsefi yöntemlerle irdelenmesi amaçlanmıştır. Böylece atölye çalışmalarının, öğrencilerin soru sorma ve sorgulama bilincine, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine katkıda bulunması beklenmektedir.

Klasik örgün eğitimin öğrencilerin eleştirel bilinç edinmelerinde göreli anlamda zayıf kaldığının en somut göstergesi, PISA 2009 (Uluslar Arası Öğrenci Değerlendirme) araştırma sonuçlarında Türkiye’nin 34 ülke arasında 32. sıradaki yeridir. Bu nedenle klasik eğitimin yeterince sağlayamadığı, ihmal ettiği ileri sürülen eleştirel düşünme, sorgulama ya da kısaca felsefi düşünme becerilerinin, somut yaşantı örneklerinin temele alındığı atölye çalışmaları ile geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

Farklı disiplinlerden eğitimci ve akademisyenler tarafından Türkiye ve dünya literatürü, Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün daha önce başarıyla uygulamış olduğu eğitim materyalleri de incelenerek etik kavramlarla ilgili bir müfredat hazırlanmıştır. Hazırlanan müfredatın, daha çok dezavantajlı ailelerin çocuklarını gönderdikleri İstanbul ve Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okullarda pilot olarak uygulanması öngörülmektedir. Okul öğretmenleri için bir eğitim kampı düzenlenecek; atölye çalışmaları ve seminerlerle (Etik Müfredatı eğitimi, hedef öğrenci kitlesinin psiko-sosyal ve zihinsel gelişimleri, atölye çalışmaları, iletişim becerileri, sınıf yönetimi, Sokratik yöntem vb.) eğitim verilecektir. 2. kademe 2. sınıf öğrencilerine yönelik hazırlanan müfredat, informel tekniklerle çeşitli eğitim yöntemleri de (drama ve oyunlar gibi) kullanılarak atölye çalışmaları formatında, kurum öğretmenleri tarafından öğrencilere aktarılacaktır. Gönüllü üniversite öğrencileri, ortaokul öğrencilerinin atölye çalışmalarında gönüllü olarak yer alacak ve mikro-projeler üretmelerinde yardımcılık ya da bir tür danışmanlık edecekledir. Ayrıca etik kavramlarla ilgili çalışmalardan bazıları okul aile birliği ile iş birliği sağlanarak ebeveynler

ile proje kapsamında yer alan etik kavramların ele alındığı atölye çalışmaları gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Müfredat, yılsonunda geri bildirimler ışığında revize edilerek basılı ve dijital olarak erişime açılacaktır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, Etik Müfredatı kitapçığının İstanbul'daki 1.000 (bin) okula basılı, tüm okullara ise elektronik ortamda dağıtımı ve ulaştırılması gerçekleştirilecektir. Projede paydaş okulun öğretmenleri eğitimcinin eğitimi ilkesi ile hazırlanan eğitimlere katılacak; böylece projeyi gelecek dönemlerde de devam ettirebileceklerdir. Proje çıktıları revize edilerek daha fazla okula, öğretmene, öğrenciye ve ailelerine ulaşmak için yaygınlaştırabilmenin koşulu, İstanbul ve Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile yapılacak iş birliği sayesinde yaratılacaktır.