Etik Çocuk Projesi, Şeffaflık Derneği tarafından
hazırlanarak Hollanda Konsolosluğu’nun MATRA programına sunularak gerekli
desteği almış ve resmi olarak Temmuz 2013’ün ikinci haftasında başlamıştır.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Türkiye Kolu
olan Şeffaflık Derneği, yolsuzluk, hesap verebilirlik, açıklık gibi konularda
çalışmalar yapan bir sivil toplum kuruluşu olması nedeniyle etik ile ilgili
çalışmaların bizzat yürütücüsü olarak genel amaçlarını gerçekleştirmek yönünde
çeşitli projeler yürüten bir kuruluştur.
Şeffaflık Derneği
tarafından hazırlanan proje, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nce
yayımlanan Değerler Eğitimi Kılavuzu'ndaki çerçeve de gözetilerek
geliştirilmiştir. İlköğretim ikinci kademe ikinci sınıf öğrencilerine yönelik
geliştirilen projenin paydaşları arasında İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Darıca
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hacettepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi
Uygulama ve Araştırma Merkezi, Sabancı Üniversitesi ve Doğuş Üniversitesi yer
almaktadır.
“Düşünme temelli
etik eğitimi” olarak da
ifade edilebilen Etik Çocuk’un, biçim ve içerik anlamında çağın ruhunu
gözetmesi amaçlanmıştır. Proje, farklı disiplinlerden eğitimci ve
akademisyenlerin hazırladıkları Etik Müfredatı'nı, 2013-2014 eğitim-öğretim
yılının güz ve bahar dönemlerinde uygulanacaktır. Proje, değerler eğitiminin
"eğiticinin eğitimi" yöntemiyle öğretmenlerin konuyla ilgili eğitim
almalarını ve ilköğretim 2. kademe öğrencilerine yönelik atölye çalışmalarını
kapsar. Müfredat kapsamındaki “değer” ya da “kavram”la ilgili etkinlikler, felsefi
bir gözle ele alınarak tasarlanmış ve felsefi yöntemlerle irdelenmesi
amaçlanmıştır. Böylece atölye çalışmalarının, öğrencilerin soru sorma ve
sorgulama bilincine, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine katkıda
bulunması beklenmektedir.
Klasik örgün
eğitimin öğrencilerin eleştirel bilinç edinmelerinde göreli anlamda zayıf
kaldığının en somut göstergesi, PISA 2009 (Uluslar Arası Öğrenci Değerlendirme)
araştırma sonuçlarında Türkiye’nin 34 ülke arasında 32. sıradaki yeridir. Bu
nedenle klasik eğitimin yeterince sağlayamadığı, ihmal ettiği ileri sürülen
eleştirel düşünme, sorgulama ya da kısaca felsefi düşünme becerilerinin, somut
yaşantı örneklerinin temele alındığı atölye çalışmaları ile geliştirmeleri
amaçlanmaktadır.
Farklı disiplinlerden
eğitimci ve akademisyenler tarafından Türkiye ve dünya literatürü, Uluslararası
Şeffaflık Örgütü’nün daha önce başarıyla uygulamış olduğu eğitim materyalleri
de incelenerek etik kavramlarla ilgili bir müfredat hazırlanmıştır. Hazırlanan
müfredatın, daha çok dezavantajlı ailelerin çocuklarını gönderdikleri İstanbul
ve Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okullarda pilot olarak
uygulanması öngörülmektedir. Okul öğretmenleri için bir eğitim kampı
düzenlenecek; atölye çalışmaları ve seminerlerle (Etik Müfredatı eğitimi, hedef
öğrenci kitlesinin psiko-sosyal ve zihinsel gelişimleri, atölye çalışmaları,
iletişim becerileri, sınıf yönetimi, Sokratik yöntem vb.) eğitim verilecektir.
2. kademe 2. sınıf öğrencilerine yönelik hazırlanan müfredat, informel
tekniklerle çeşitli eğitim yöntemleri de (drama ve oyunlar gibi) kullanılarak
atölye çalışmaları formatında, kurum öğretmenleri tarafından öğrencilere
aktarılacaktır. Gönüllü üniversite öğrencileri, ortaokul öğrencilerinin atölye
çalışmalarında gönüllü olarak yer alacak ve mikro-projeler üretmelerinde
yardımcılık ya da bir tür danışmanlık edecekledir. Ayrıca etik kavramlarla
ilgili çalışmalardan bazıları okul aile birliği ile iş birliği sağlanarak
ebeveynler ile proje kapsamında yer alan etik kavramların ele alındığı atölye çalışmaları gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Müfredat, yılsonunda geri bildirimler ışığında revize edilerek basılı ve dijital olarak erişime açılacaktır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, Etik Müfredatı kitapçığının İstanbul'daki 1.000 (bin) okula basılı, tüm okullara ise elektronik ortamda dağıtımı ve ulaştırılması gerçekleştirilecektir. Projede paydaş okulun öğretmenleri eğitimcinin eğitimi ilkesi ile hazırlanan eğitimlere katılacak; böylece projeyi gelecek dönemlerde de devam ettirebileceklerdir. Proje çıktıları revize edilerek daha fazla okula, öğretmene, öğrenciye ve ailelerine ulaşmak için yaygınlaştırabilmenin koşulu, İstanbul ve Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile yapılacak iş birliği sayesinde yaratılacaktır.
